Mobilne Logo Ministerstwa Zdrowia

Zdrowie ucznia

---

Dzieci i młodzież w Polsce mają zagwarantowaną profilaktyczną opiekę zdrowotną. Ich rozwój fizyczny, psychiczny i intelektualny jest systematycznie kontrolowany.

Ważnymi elementami opieki są edukacja zdrowotna i promocja zdrowia. W okresie szkolnym dzieci uczą się, jak dbać o zdrowie swoje i innych.

 

Kto czuwa nad zdrowiem dzieci i młodzieży w wieku szkolnym

  • Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej – w poradni.
  • Lekarz dentysta – w poradni.
  • Pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna – w szkole.

 

Jakie są zadania pielęgniarki albo higienistki w szkole

Pielęgniarka szkolna lub higienistka opiekuje się dziećmi i młodzieżą w szkole. Są to uczniowie od 6. do 19. roku życia (od rozpoczęcia rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego do ostatniej klasy szkoły ponadpodstawowej).

  • Wykonuje testy przesiewowe (pomiary wzrostu i ciężaru ciała, bada wzrok, słuch, postawę ciała).
  • Pomaga uczniom, którzy mają problemy zdrowotne:
    • w radzeniu sobie z chorobą lub niepełnosprawnością,
    • w utrzymaniu kondycji fizycznej i samopoczucia,
    • udziela porad dotyczących stylu życia, samoobserwacji i samoopieki.
  • Wykonuje zabiegi i procedury lecznicze zlecone przez lekarza.
  • Udziela pomocy w nagłych wypadkach.
  • Współpracuje z dyrektorem szkoły i nauczycielami w sprawach dotyczących bezpieczeństwa uczniów, żywienia, warunków higienicznych w szkole oraz edukacji zdrowotnej.
  • Prowadzi profilaktykę próchnicy.

Obecność pielęgniarki lub higienistki szkolnej zależy od liczby uczniów i planu lekcji.

 

Jakie są zadania lekarza podstawowej opieki zdrowotnej

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej systematycznie wykonuje profilaktyczne badania lekarskie (tzw. bilans zdrowia). Szczegółowy opis badań i informacja  kiedy powinny być one – przedstawiamy poniżej.

Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) 

Roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne

Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje w szczególności:
  • badanie podmiotowe:
    • wywiad od rodziców i dziecka, z uwzględnieniem czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
    • analizę informacji zawartej w karcie badania profilaktycznego,
    • analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji medycznej;
  • badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem oceny:
    • rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass Index – BMI),
    • rozwoju psychomotorycznego,
    • mowy,
    • lateralizacji,
    • układu ruchu,
    • jamy ustnej,
    • u chłopców – obecności jąder w mosznie i wad układu moczowo-płciowego;
  • wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego skrzywienia kręgosłupa, zniekształceń statycznych kończyn dolnych;
  • wykrywanie zeza (Cover test, test Hirschberga);
  • wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
  • ocenę wykonania szczepień ochronnych zgodnie z kalendarzem szczepień;
  • przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych oraz ocenę rozwoju mowy;
  • ocenę obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu;
  • pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
  • badanie lekarskie specjalistyczne i diagnostyczne w razie potrzeby;
  • podsumowanie badania, z określeniem: zdrowotnej dojrzałości szkolnej i kwalifikacji do grupy na zajęciach wychowania fizycznego (w tym nauki pływania) oraz ewentualnego problemu zdrowotnego;
  • poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.


Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje w szczególności:

  • badanie podmiotowe:
    • wywiad od rodziców i dziecka, z uwzględnieniem czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
    • analizę informacji zawartej w karcie badania profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze szczególnym uwzględnieniem wyników testów przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
    • analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji medycznej;
  • badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem oceny:
    • rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass Index – BMI),
    • rozwoju psychospołecznego,
    • układu ruchu,
    • układu moczowo-płciowego,
    • dojrzewania płciowego według skali Tannera,
    • tarczycy,
    • jamy ustnej;
  • wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego skrzywienia kręgosłupa;
  • wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku i widzenia barw;
  • pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
  • badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie potrzeby;
  • podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa rozwoju fizycznego, rozwoju psychospołecznego (ocena orientacyjna), przystosowania szkolnego, kwalifikacji do grupy na zajęciach wychowania fizycznego i sportu szkolnego oraz ewentualnego problemu zdrowotnego;
  • poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.


Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje w szczególności:

  • badanie podmiotowe:
    • wywiad od rodziców i dziecka, z uwzględnieniem czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
    • analizę informacji zawartej w karcie badania profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze szczególnym uwzględnieniem wyników testów przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
    • analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji medycznej;
  • badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem oceny:
    • rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass Index – BMI),
    • rozwoju psychospołecznego,
    • układu ruchu,
    • tarczycy,
    • dojrzewania płciowego,
    • układu moczowo-płciowego,
    • jamy ustnej,
    • skóry;
  • wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego skrzywienia kręgosłupa i nadmiernej kifozy piersiowej;
  • wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
  • wykrywanie zaburzeń słuchu (badanie orientacyjne szeptem);
  • pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
  • badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie potrzeby;
  • podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa wzrastania oraz dojrzewania płciowego, rozwoju psychospołecznego (ocena orientacyjna), przystosowania szkolnego, kwalifikacji do grupy na zajęciach wychowania fizycznego i sportu szkolnego oraz ewentualnego problemu zdrowotnego;
  • poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.


Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje w szczególności:

  • badanie podmiotowe:
    • wywiad od ucznia i rodziców, z uwzględnieniem czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
    • analizę informacji zawartej w karcie badania profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze szczególnym uwzględnieniem wyników testów przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
    • analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji medycznej;
  • badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem oceny:
    • rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass Index – BMI),
    • rozwoju psychospołecznego,
    • procesu dojrzewania płciowego,
    • układu ruchu,
    • tarczycy,
    • jamy ustnej,
    • skóry;
  • wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego skrzywienia kręgosłupa i nadmiernej kifozy piersiowej;
  • wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
  • pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
  • badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie potrzeby;
  • podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa rozwoju fizycznego i dojrzewania płciowego, rozwoju psychospołecznego (ocena orientacyjna), kwalifikacji do grupy na zajęciach wychowania fizycznego i sportu szkolnego oraz ewentualnego problemu zdrowotnego;
  • poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia oraz z punktu widzenia przyszłego wyboru dalszego kształcenia lub pracy zawodowej.


Profilaktyczne badanie lekarskie(do ukończenia 19 roku życia) obejmuje w szczególności:

  • badanie podmiotowe:
    • wywiad od ucznia, z uwzględnieniem czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
    • analizę informacji zawartej w karcie badania profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze szczególnym uwzględnieniem wyników testów przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
    • analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji medycznej;
  • badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem oceny:
    • rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass Index – BMI),
    • rozwoju psychospołecznego,
    • układu moczowo-płciowego i dojrzałości płciowej,
    • układu ruchu,
    • tarczycy,
    • jamy ustnej,
    • skóry;
  • wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
  • pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
  • badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie potrzeby;
  • podsumowanie wyników badania, z określeniem ewentualnego problemu zdrowotnego oraz sugestii i rad dotyczących dalszego kształcenia i wyboru zawodu, przyszłego rodzicielstwa, prozdrowotnego stylu życia (w tym aktywności fizycznej).

 

Jakie są zadania lekarza dentysty

Informacje o zadaniach lekarza dentysty, które dotyczą opieki zdrowotnej nad uczniami, znajdują się w części poświęconej stomatologii dziecięcej.

 

Standardy opieki zdrowotnej na uczniami

Na zlecenie ministra zdrowia Instytut Matki i Dziecka opracował standardy, które mają zapewnić uczniom właściwą opiekę zdrowotną.

Standardy wskazują, w jaki sposób pracownicy ochrony zdrowia powinni opiekować się uczniami.

Czytaj więcej o standardach profilaktycznej opieki zdrowotnej opracowanych przez Instytut Matki i Dziecka.

Czytaj więcej o profilaktycznych badaniach lekarskich i innych zadaniach lekarza w opiece zdrowotnej nad uczniami.

 

Dokumentacja badań ucznia

Wszyscy, którzy czuwają nad zdrowiem uczniów, powinni właściwie dokumentować tę opiekę. To gwarantuje dobrą współpracę osób odpowiedzialnych za zdrowie ucznia.

Wzór dokumentacji badań profilaktycznych ucznia – zaproponowany przez Instytut Matki i Dziecka.

 

Przydatne materiały

Profilaktyczne badania lekarskie i inne zadania lekarza w opiece zdrowotnej nad uczniami

Standardy i metodyka pracy i pielęgniarki i higienistki szkolnej

Testy przesiewowe u dzieci i młodzieży

Test przesiewowy do wykrywania zaburzeń w rozwoju fizycznym u dzieci i młodzieży w wieku szkolnym

Współdziałanie pracowników szkoły i pielęgniarki lub higienistki szkolnej

Standardy w profilaktycznej opiece zdrowotnej nad uczniami sprawowanej przez pielęgniarkę lub higienistkę szkolną i lekarza POZ


Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1248)

Refundacja

Zapoznaj się z zasadami refundacji i ustalania poziomu odpłatności. Sprawdź najnowszą listę leków refundowanych. Skorzystaj z informatora o lekach refundowanych.

---
czytaj więcej
powrót do góry