Mobilne Logo Ministerstwa Zdrowia

Odciąganie pokarmu w warunkach domowych

---

Przed odciąganiem pokarmu:

  1. Umyj dokładnie ręce i paznokcie – pod ciepłą, bieżącą wodą, używając mydła.
  2. Nie musisz myć piersi przed każdym odciąganiem. Wystarczy codzienna kąpiel lub prysznic.
  3. Nie musisz wylewać pierwszych mililitrów pokarmu.
  4. Korzystaj z odpowiednio przygotowanego sprzętu i akcesoriów.

 

Kiedy i jak często dezynfekować sprzęt i akcesoria

Jeśli urodziłaś dziecko w terminie, akcesoria i sprzęt do odciągania, przechowywania i podawania dziecku pokarmu należy dezynfekować:

  • w 1 miesiącu życia dziecka – przed każdym użyciem,
  • w 2 miesiącu życia dziecka – raz dziennie,
  • od 3 miesiąca życia dziecka – 2 do 3 razy w tygodniu.

Jeśli odciągasz mleko dla wcześniaka, używaj akcesoriów jednorazowych lub przeznaczonych do ograniczonej liczby użyć. Jeśli nie masz takiej możliwości, dezynfekuj akcesoria wielorazowego użycia zawsze tuż przed każdym użyciem.

 

Jak dezynfekować sprzęt do odciągania pokarmu?

  1. Po każdym zastosowaniu rozłóż sprzęt i akcesoria do odciągania, przechowywania i podawania pokarmu.
  2. Umyj je pod ciepłą wodą z płynem do mycia naczyń lub w zmywarce w temperaturze 60°C -jeśli pozwala na to producent sprzętu.
    • Informację, które elementy laktatora wymagają dezynfekcji, znajdziesz w instrukcji producenta.
  3. Po dokładnym wypłukaniu, poddaj sprzęt dezynfekcji:
    • we wrzątku (przez kilka minut), lub
    • w kuchence mikrofalowej – pamiętaj o użyciu odpowiednich akcesoriów, np. torebki do dezynfekcji w kuchence mikrofalowej.
  4. Suchy sprzęt przechowuj go w czystych, wyparzonych i szczelnie zamykanych pojemnikach.

 

Gdzie odciągać pokarm

  1. Miejsce, w którym odciągasz pokarm, powinno spełniać podstawowe normy sanitarne.
  2. Nie powinnaś odciągać pokarmu w toalecie (WC) ani w miejscach, w których nie ma dostępu do bieżącej wody.
  3. Zalecamy odciąganie pokarmu w miejscu przebywania dziecka (jeżeli jest to możliwe).

 

Jak przechowywać pokarm

1. Pojemniki na pokarm

Jeśli chcesz przechowywać i zamrażać pokarm, wybierz pojemnik, który jest:

  • wykonany z tworzywa sztucznego dopuszczonego do kontaktu z żywnością i nie zawiera bisfenolu A,
  • szczelnie zamykany.

Sprawdź informację na opakowaniu czy pojemnik jest gotowy do użycia bezpośrednio po odpakowaniu. Jeżeli nie, umyj i poddaj dezynfekcji zgodnie z instrukcją.

Pomiędzy kolejnymi użyciami pojemniki należy dokładnie myć i dezynfekować. Czytaj więcej w punkcie: Jak dezynfekować sprzęt do odciągania pokarmu?

Pamiętaj, aby napisać na pojemniku, kiedy dokładnie odciągnęłaś pokarm (data i godzina).

2. Miejsce

Pokarm przechowuj najlepiej w głębi lodówki. Przechowywanie na półkach, które są na drzwiach lodówki, naraża pokarm na częste zmiany temperatury.

Sprawdź i dostosuj ustawienia temperatury sprzętu chłodniczego, w którym będzie przechowywany pokarm. Jeżeli nie masz takiej możliwości, sprawdź jaką temperaturę chłodzenia i mrożenia zapewnia lodówko-zamrażarka i dobierz właściwy czas przechowywania zgodnie z wytycznymi.

3. Transport

Jeśli chcesz transportować pokarm, używaj odpowiednich toreb chłodzących.

 

Czy można mieszać porcje pokarmu

Możesz mieszać ze sobą porcje pokarmu odciągniętego w ciągu ostatnich 12 godzin, jeżeli zostały one wcześniej schłodzone do tej samej temperatury.

Uwaga: Nie dolewaj świeżo odciągniętego mleka do schłodzonego pokarmu.

Pamiętaj: jeśli raz rozmrozisz mleko, nie możesz zamrozić go ponownie.

 

Co zrobić, aby nie marnować pokarmu

Dostosuj porcje pokarmu do indywidualnych potrzeb dziecka. W pierwszych dniach życia potrzebuje ono naprawdę niewiele pokarmu – na jedno karmienie wystarcza kilka, kilkanaście mililitrów mleka. Przygotowywanie małych porcji pokarmu jest szczególnie ważne  w przypadku dzieci urodzonych przedwcześnie. Podgrzane a niezjedzone przez wcześniaka porcje pokarmu trzeba wylać.

Stosuj pojemniki odpowiedniej wielkości. Jeśli będziesz używać zbyt dużych pojemników, możesz wyrobić sobie fałszywe wyobrażenie o ilości mleka, która jest potrzebna dziecku. A to z kolei może spowodować błędne przekonanie o niedoborze pokarmu.

 

Wytyczne dotyczące przechowywania mleka odciągniętego przez matkę dla własnego dziecka

W poniższej tabeli znajdziesz informacje, jak długo możesz przechowywać mleko w konkretnych warunkach. Dla bezpieczeństwa dziecka zawsze stosuj wytyczne dotyczące miejsca, temperatury i czasu przechowywania mleka. Pokarm, który był przechowywany nieprawidłowo lub dłużej niż określono w wytycznych, trzeba wylać.

 

Warunki przechowywania pokarmu Pokarm dla dzieci urodzonych o czasie

 

Pokarm dla wcześniaków i dzieci chorych

 

Temperatura pokojowa

powyżej 25 do 37 °C

do 4 godz. do 1 godz.
Temperatura pokojowa

powyżej 15 do 25 °C

do 8 godz. do 1 godz.
Temperatura do 15 °C do 24 godz. do 1 godz.
Torba chłodnicza z wkładami chłodzącymi

powinna być wykorzystywana tylko do transportu.

do 24 godz. do 24 godz.
Lodówka (tylna ściana)

(+4°C)

Nie przechowujemy na drzwiach lodówki!

2-5 dni 96 godz.
Zamrażalnik lodówki (wspólne drzwi lodówki i zamrażalnika)

(-10°C)

2 tygodnie l tydzień
Chłodziarko-zamrażarka (oddzielne drzwi lodówki i zamrażalnika)

(-14°C)

3-4 miesiące kilka tygodni
Zamrażarka

(-18) – (-20°C)

6 miesięcy lub dłużej 3 miesiące
Na podstawie: Nehring-Gugulska M, Osuch K., Odciąganie i przechowywanie mleka kobiece­go, [w:] Karmienie piersią w teorii i praktyce, Nehring-Gugulska M, Żukowska-Rubik M, Pietkiewicz A. (red.), Kraków 2012.

 

Jak przygotować pokarm do podania

  1. Nie musisz podgrzewać pokarmu odciągniętego tuż przed karmieniem – jest gotowy do podania dziecku.
  2. Na ogół nie musisz podgrzewać pokarmu przechowywanego w temperaturze pokojowej, jednak optymalna temperatura pokarmu to 37°
  3. Jeśli przechowujesz pokarm w lodówce, musisz go podgrzać przed podaniem dziecku. Najlepiej wykorzystaj do tego podgrzewacz lub naczynię z ciepłą, ale nie gorącą wodą.
  4. Jeśli chcesz wykorzystać zamrożony pokarm, musisz go rozmrozić i podgrzać przed podaniem.

 

Jak rozmrażać pokarm

Możesz rozmrażać pokarm powoli, w jeden z trzech podanych poniżej sposobów:

  1. Wyjmij pojemnik z zamrożonym pokarmem i przełóż go na 12 godzin do lodówki (ale nie na półkę na drzwiach), a po 12 godzinach pozostaw na godzinę w temperaturze pokojowej.
  2. Podgrzej pojemnik z zamrożonym pokarmem, używając letniej wody.
  3. Użyj podgrzewacza do butelek.

Mleko możesz też rozmrażać szybko, pod strumieniem ciepłej wody lub w podgrzewaczach z opcją rozmrażania pokarmu.

Uwaga: Nigdy nie podawaj dziecku mleka wyjętego bezpośrednio z lodówki. Mleko dla zdrowego noworodka nie może mieć temperatury niższej niż pokojowa. Optymalna temperatura to 37°C.

 

Mleko, które jest rozmrażane w lodówce, możesz w niej przechowywać do 24 godzin (licząc od momentu wyjęcia z zamrażalnika).

Mleko rozmrożone pod ciepłą wodą (lub ogrzane w inny sposób) możesz przechowywać w temperaturze pokojowej do 4 godzin.

 

Jak podgrzewać mleko

  1. Uważaj, żeby woda do podgrzewania nie miała żadnego bezpośredniego kontaktu z pokarmem.
  2. Podgrzewaj tylko taką porcję mleka, którą dziecko może zjeść w trakcie jednego karmienia.

Nigdy nie podgrzewaj mleka w kuchence mikrofalowej, na kuchence gazowej, kuchence elektrycznej ani w piekarniku – ponieważ niszczy to składniki odżywcze zawarte w pokarmie. Mleko podgrzane w ten sposób jest niezdatne do spożycia.

Nigdy nie gotuj mleka. Gotowanie powoduje, że nieodwracalnie giną cenne składniki kobiecego pokarmu. Mleko podgrzane w ten sposób nie może być podawane dziecku.

  1. Nigdy nie mieszaj pokarmu rozmrożonego ze świeżym.

Uwaga: zalecenia dotyczą wyłącznie podawania dziecku mleka matki.

 

Karmienie mlekiem matki w żłobku i klubiku dziecięcym

Placówka, do której uczęszcza dziecko karmione mlekiem matki, musi zapewnić właściwe warunki do przechowywania i podawania pokarmu. Przepisy nie nakładają na żłobki konkretnych rozwiązań w tym zakresie.

Refundacja

Zapoznaj się z zasadami refundacji i ustalania poziomu odpłatności. Sprawdź najnowszą listę leków refundowanych. Skorzystaj z informatora o lekach refundowanych.

---
czytaj więcej
powrót do góry