Profilaktyka raka jelita grubego
---Masz 55-64 lat i otrzymałeś zaproszenie na badanie przesiewowe jelita grubego? Zapisz się na bezpłatną kolonoskopię!
W ramach Programu badań przesiewowych raka jelita grubego Minister Zdrowia finansuje profilaktyczne badania kolonoskopowe oraz funkcjonowanie bazy danych, wysyłkę zaproszeń i szkolenia dla personelu ośrodków realizujących ww. program.
Badania kolonoskopowe wykonywane są w 2 systemach:
- w systemie bez zaproszeń – skierowane są do osób bez objawów klinicznych sugerujących istnienie raka jelita grubego oraz tych, które nie miały rozpoznanego raka jelita grubego w przeszłości:
- w wieku 50–65 lat, niezależnie od wywiadu rodzinnego, które nie miały wykonanej kolonoskopii w ostatnich 10 latach,
- w wieku 40–49 lat, które mają krewnego pierwszego stopnia, u którego rozpoznano raka jelita grubego,
- w wieku 25–49 lat, z rodzin, w których wystąpił dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością (HNPCC). W tej grupie osób konieczne jest potwierdzenie rozpoznania przynależności do rodziny HNPCC z poradni genetycznej na podstawie spełnienia tzw. kryteriów amsterdamskich i ewentualnego badania genetycznego. Członkowie takiej rodziny powinny mieć powtarzane kolonoskopie co 2–3 lata, chyba że badanie genetyczne wskaże, że u danej osoby nie ma mutacji genetycznych i że dana osoba może być zwolniona z wykonywania kontrolnych kolonoskopii;
- w systemie z zaproszeniami – skierowane do osób w wieku 55–64 lat, które otrzymały imienne zaproszenie na udział w badaniu, niezależnie od występowania lub braku objawów klinicznych sugerujących raka jelita grubego. Zaproszenie na profilaktyczną kolonoskopię jest imienne i pozostaje aktywne do czasu ukończenia 64 lat przez zaproszoną osobę (do końca roku kalendarzowego, w którym wypadają 64-te urodziny).
Profilaktyczna kolonoskopia:
- zmniejsza ryzyko zgonu z powodu raka jelita grubego o 60-90%
- wykrywa bezobjawowego raka u 1 na 125 badanych
- wykrywa polipy u ponad 25% badanych, a dzięki ich usunięciu zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego
- jest bezpieczna
- wskazana jest raz w życiu, dalsze postępowanie zależy od wykrytych zmian
- wykonywana jest w ośrodkach, których jakość jest starannie monitorowana
- w szczególnych wypadkach (decyzja ośrodka) może się odbyć w znieczuleniu, wymagane są wtedy aktualne badania krwi.