Mobilne Logo Ministerstwa Zdrowia

Leczenie – terapia antyretrowirusowa (ARV)

---

Wieloletnie badania oraz postęp wiedzy na temat zakażenia HIV i AIDS, a przede wszystkim monitorowanie przebiegu choroby oraz specjalistyczne leczenia pacjentów, doprowadziły do wypracowania jednolitych zaleceń dotyczących terapii antyretrowirusowej (ARV).

Rozpowszechnienie terapii antyretrowirusowej przyczyniło się do spadku śmiertelności osób chorych na AIDS. Dodatkowym pozytywnym efektem leczenia ARV jest zmniejszenie zapadalności na gruźlicę, która u osób zakażonych HIV i chorych na AIDS występuje jako zakażenie oportunistyczne. Zmniejszyły się także liczba zakażeń spowodowanych niską odpornością i liczba zachorowań na nowotworowy związane z AIDS. Coraz rzadziej chorzy wymagają długotrwałej hospitalizacji i drogiego leczenia. Obecnie częściej prowadzą aktywne życie osobiste, zawodowe, towarzyskie, a choroba – mimo że nadal powinna być monitorowana przez specjalistę – nie wymaga pobytu pacjenta w szpitalu.

Decyzję o rozpoczęciu leczenia antyretrowirusowego podejmuje lekarz klinicysta (w oparciu o aktualne rekomendacje Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS (PTN AIDS) – ostatnia aktualizacja: czerwiec 2013 r.). Rozpatruje on każdy przypadek w sposób indywidualny, uwzględniając stan kliniczny pacjenta, liczbę limfocytów CD4 oraz poziom wiremii HIV RNA, a także współistniejące zakażenia i choroby. Zgodnie z nowymi rekomendacjami PTN AIDS należy rozważyć włączenie do terapii ARV pacjentów z CD4 już poniżej 500 komórek.

Leczenie ARV rozpoczyna się po uzyskaniu świadomej, pisemnej zgody pacjenta (w imieniu dziecka do 18 roku życia zgodę podpisują rodzice lub opiekunowie prawni).

Zgodnie z założeniami Programu leczenia ARV pacjent ma prawo wyboru ośrodka/placówki medycznej (wykaz ośrodków referencyjnych), realizatora programu na terenie całej Polski. Może również zmieniać ośrodek prowadzący w trakcie trwania terapii ARV na inny (migracje pacjentów związane z ich życiem osobistym i zawodowym).

Terapią ARV nie obejmuje się osób, które nie gwarantują ścisłej współpracy lub kontynuacji leczenia z przyczyn psychospołecznych.

Aktualne Rekomendacje PTN AIDS dostępne są w serwisie Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS.

Aby właściwie monitorować terapię antyretrowirusową u wszystkich pacjentów, konieczne jest wykonywanie oznaczania poziomu wiremii HIV RNA, liczby limfocytów CD4/CD8, allelu układu HLA B*57 i – w uzasadnionych przypadkach klinicznych – tropizmu CCR5. U pewnej grupy pacjentów należy także wykonać testy lekooporności wirusa HIV na leki ARV. Niezbędne jest systematyczne monitorowanie parametrów immunologicznych i liczby kopii HIV RNA w surowicy krwi.

W Polsce diagnostyka pacjentów zakażonych HIV, a nieleczonych wcześniej antyretrowirusowo, jest prowadzona zgodnie z Rekomendacjami PTN AIDS.

W Polsce leczeniem osób żyjących z HIV zajmują się lekarze specjalizujący się w terapii tego zakażenia, którzy pracują w ośrodkach referencyjnych.

Sprawdź, gdzie znajduje się najbliższy ośrodek referencyjny.

Leki antyretrowirusowe stosuje się między innymi w celach profilaktycznych – jeśli zaistniała sytuacja, w której mogło dojść do zakażenia.

Koszty leków stosowanych w ekspozycjach pozazawodowych wypadkowych są finansowane przez Ministerstwo Zdrowia. Ekspozycje pozazawodowe wypadkowe to takie, do których doszło w konsekwencji nieszczęśliwych zdarzeń, np.:

  • gwałt;
  • zakłucie igłą nieznanego pochodzenia zanieczyszczoną materiałem potencjalnie zakaźnym;
  • rany odniesione w trakcie napaści, bójki itp.

W przypadku ekspozycji zawodowych koszty profilaktyki poekspozycyjnej (w tym koszty leków antyretrowirusowych) pokrywa pracodawca lub zlecający pracę.

Dzięki zastosowaniu leków ARV w celach profilaktycznych nie zarejestrowano żadnego przypadku zakażenia HIV po zawodowym lub pozazawodowym wypadkowym narażeniu na zakażenie.

Dodatkowe materiały:

Postępowanie po zawodowej ekspozycji na materiał potencjalnie zakaźny (HIV/HBV/HCV) – ulotka

Postępowanie po zawodowej ekspozycji na materiał potencjalnie zakaźny (HIV/HBV/HCV) – plakat elektrostatyczny

Refundacja

Zapoznaj się z zasadami refundacji i ustalania poziomu odpłatności. Sprawdź najnowszą listę leków refundowanych. Skorzystaj z informatora o lekach refundowanych.

---
czytaj więcej
powrót do góry