Mobilne Logo Ministerstwa Zdrowia

HIV a ciąża i dziecko

---

Badanie w kierunku zakażenia HIV powinno być wykonane przez wszystkie ciężarne kobiety do 10 tygodnia ciąży oraz pomiędzy 33 a 37 tygodniem. Pomimo tego procent wykonywanych badań w kierunku zakażenia HIV u kobiet w ciąży w Polsce wynosi tylko około 30 – 33 % (wg analizy własnej Pani prof. dr hab. med. Magdaleny Marczyńskiej). W Unii Europejskiej badania są wykonywane średnio u 60% kobiet, a w niektórych państwach takich jak: Anglia, Holandia, Francja nawet u 98%.

Liczba zarejestrowanych w Polsce zakażeń wertykalnych HIV jest niewątpliwie wynikiem tej niechlubnej statystyki. Od roku 1985 w Polsce zarejestrowano ok.150 zakażeń HIV u dzieci, prawie wszystkie są wynikiem braku rozpoznania zakażenia HIV u matki. Wymienione fakty są niezaprzeczalnymi przesłankami do diagnostyki HIV każdej kobiety ciężarnej.

Pamiętaj! Jeśli jesteś w ciąży – zwróć się do swojego lekarza-położnika, żeby zlecił Ci badanie w kierunku zakażenia HIV!

Stwierdzenie zakażenia HIV u ciężarnej wymaga wdrożenia leczenia antyretrowirusowego u kobiety, zabezpieczenia okresu porodu oraz właściwej profilaktyki lekowej noworodka. W ponad 90% przypadków do zakażenia HIV dzieci dochodzi w czasie ciąży, porodu i karmienia piersią. Ryzyko zakażenia HIV jest większe w przypadku dzieci urodzonych przez kobiety z zaawansowanym klinicznie i immunologicznie zakażeniem HIV, jak również przez kobiety, które uległy zakażeniu bezpośrednio przed ciążą lub w czasie ciąży.

Jeśli kobieta wie o swoim zakażeniu HIV powinna znaleźć się pod opieką ginekologa-położnika i lekarza specjalisty w zakresie terapii HIV. W zależności od stanu klinicznego kobiety i ewentualnych chorób współistniejących ciąża może zostać rozwiązana przez cięcie cesarskie przed rozpoczęciem się akcji porodowej. Przy niewykrywalnej wiremii HIV kobieta może urodzić siłami natury – ryzyko zakażenia HIV wyniesie wówczas około 1%. Kiedy kobieta nie jest świadoma swego zakażenia, ryzyko przeniesienia HIV na dziecko w trakcie ciąży, porodu i karmienia piersią może wynosić nawet do 50%.

Sposób prowadzenia porodu, stosowanie inwazyjnych procedur i inne czynniki mogą zwiększać ryzyko zakażenia. Ryzyko transmisji wertykalnej HIV (w grupie kobiet niepoddających się profilaktyce) na terenie Europy wynosi 15–30%. Jest większe w przypadku matek z wysoką wiremią, podczas porodu drogami natury, u dzieci karmionych piersią i kobiet, które nie były pod specjalistyczną opieką podczas ciąży i porodu oraz nie otrzymywały profilaktycznie leków antyretrowirusowych.

Leczenie antyretrowirusowe dzieci zakażonych wertykalnie HIV (od matki zakażonej HIV na dziecko w trakcie ciąży, porodu i karmienia piersią) powinno rozpocząć się jak najwcześniej, najlepiej jeszcze przed ukończeniem trzeciego miesiąca życia. Dynamika choroby, ryzyko rozwoju AIDS i zgonu w pierwszym roku życia, przekraczają u dzieci nie leczonych ARV 10 %. Warunkiem długotrwałej skuteczności terapii jest szybkie uzyskanie poziomu wiremii HIV poniżej 50 kopii/ml (poziom wykrywalności). Leczenie ARV dzieci należy rozpoczynać w warunkach szpitalnych. Dziecko jest wypisywane ze szpitala dopiero po uzyskaniu spadku poziomu wiremii HIV i wzrostu odsetka limfocytów CD4.

Poza lekami antyretrowirusowymi dzieci otrzymują bezpłatnie szczepionki według specjalnego kalendarza szczepień opracowanego przez ośrodek referencyjny leczenia dzieci zakażonych HIV i chorych na AIDS, znajdujący się przy Klinice Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie. Kalendarz szczepień dla dzieci HIV(+) jest stale modyfikowany, zgodnie z postępami wiedzy medycznej i zmianami sytuacji epidemiologicznej.

Zastosowanie profilaktyki antyretrowirusowej w grupie noworodków urodzonych przez matki zakażone HIV spowodowało zmniejszenie odsetka zakażeń wertykalnych z 23% przed rokiem 1989 do < 1% zakażonych noworodków, od momentu wprowadzenia profilaktyki ARV zakażeń wertykalnych.

Dziecko zakażone HIV może prowadzić taki sam tryb życia, jak pozostali rówieśnicy jeśli nie ma innych przeciwwskazań medycznych. Nie ma żadnych powodów, dla których nie mogłoby uczestniczyć w zabawach i grach, gdyż w kontaktach codziennych nie stanowi żadnego zagrożenia dla innych dzieci. Powinny, tak samo jak inne dzieci, chodzić do przedszkola, szkoły, a później studiować i podejmować pracę.

Do rodziców dziecka należy decyzja, czy będą chcieli przekazać tę informację innym członkom rodziny. Nie ma też obowiązku informowania o zakażeniu dziecka przedszkola, czy szkoły.

Rodzice zakażonego HIV dziecka uczęszczającego do szkoły lub przedszkola powinni jednak poinformować lekarza odpowiedzialnego za szczepienia dzieci, iż ich dziecko nie może otrzymać żywych szczepionek. Nie ma konieczności szczegółowego uzasadniania tego zastrzeżenia.

Czytaj więcej na temat zakażeń HIV u dzieci w publikacji pt. Żyć z wirusem poradnik dla osób żyjących z HIV.

Dokument Rekomendacje grupy ekspertów powołanych przez PTG w zakresie perinatalnej transmisji HIV, wskazuje na indywidualny tok postępowania w przypadku prowadzenia ciąży porodu i połogu kobiety HIV+. Identyfikacja zakażenia HIV u kobiet ciężarnych, zgłaszających się do porodu i u kobiet karmiących piersią jest kluczowa dla prewencji transmisji zakażenia HIV od matki do dziecka.

Refundacja

Zapoznaj się z zasadami refundacji i ustalania poziomu odpłatności. Sprawdź najnowszą listę leków refundowanych. Skorzystaj z informatora o lekach refundowanych.

---
czytaj więcej
powrót do góry