Mobilne Logo Ministerstwa Zdrowia

Europejskie Sieci Referencyjne

---

Europejskie Sieci Referencyjne

Tworzenie Europejskich Sieci Referencyjnych (ESR) przewiduje dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 marca 2011 r. nr 2011/24/UE ws. stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. W art. 12 tej dyrektywy określono cele ESR oraz podstawowe warunki, które powinny one spełniać.

Naczelną ideą ESR jest łączenie fachowej wiedzy i doświadczeń wielu specjalistycznych ośrodków medycznych z 28 państw UE w celu osiągnięcia poprawy dostępu do diagnostyki i leczenia pacjentów cierpiących na choroby rzadkie lub inne stanowiące szczególnie skomplikowane przypadki kliniczne. Dzielenie się wiedzą w obszarach, w których doświadczenia pojedynczych ośrodków nie są wystarczające, z uwagi na niewielką liczbę przypadków klinicznych, powinno owocować wypracowaniem udoskonalonych standardów postępowania klinicznego. ESR powinny stanowić centra wiedzy dla potrzeb kształcenia medycznego oraz badań naukowych.

Kwestie proceduralne związane z tworzeniem ESR zostały uregulowane w decyzji wykonawczej Komisji z dnia 10 marca 2014 r. nr 2014/287/UE. Natomiast w decyzji delegowanej Komisji z dnia 10 marca 2014 r. nr 2014/286/EU określone zostały kryteria, które powinny spełniać ESR, jak również warunki wymagane od poszczególnych podmiotów uczestniczących w sieciach.

Pierwszy nabór do Europejskich Sieci Referencyjnych, ogłoszony 16 marca 2016 r. zakończył się przyjęciem przez Board of Member States w dniu 15 grudnia 2016 r. następujących European Reference Network (ERN).

1. BOND European Reference Network on Rare Bone Disorders
2. CRANIO European Reference Network on Rare craniofacial anomalies and ENT disorders
3. Endo-ERN European Reference Network on Rare Endocrine Conditions
4. EpiCARE European Reference Network on Rare and Complex Epilepsies
5. ERKNet European Rare Kidney Diseases Reference Network
6. ERN-RND European Reference Network on Rare Neurological Diseases
7. ERNICA European Reference Network on Rare inherited and congenital anomalies
8. ERN-LUNG European Reference Network on Rare Respiratory Diseases
9. ERN-Skin European Reference Network on Rare and Undiagnosed Skin Disorders
10. EURACAN European Reference Network on Rare Adult Cancers (solid tumors)
11. EuroBloodNet European Reference Network on Rare Hematological Diseases
12. EURO-NMD European Reference Network for Rare Neuromuscular Diseases
13. ERN-EYE European Reference Network on Rare Eye Diseases
14. ERN GENTURIS European Reference Network on GENetic TUmour RIsk Syndromes
15. GUARD-HEART Gateway to Uncommon And Rare Diseases of the HEART
16. ITHACA European Reference Network on Rare Congenital Malformations and Rare Intellectual Disability
17. MetabERN European Reference Network for Rare Hereditary Metabolic Disorders
18. PaedCan-ERN European Reference Network for Paediatric Cancer (haemato-oncology)
19. RARE-LIVER European Reference Network on Rare Hepatological Diseases
20. ReCONNET Rare Connective Tissue and Musculoskeletal Diseases Network
21. RITA Rare Immunodeficiency, Autoinflammatory and Autoimmune Diseases Network
22. TRANSCHILD European Reference Network on Transplantation in Children (incl. HSCT, heart, kidney, liver, intestinal, lung andmultiorgan)
23. VASCern European Reference Network on Rare Multisystemic Vascular Diseases

 

W dniu 16 lutego Board of Member States zatwierdził powołanie 24 sieci eUROGEN

24. ERN eUROGEN  European Reference Network on Rare and Complex Urogenital Diseases and Conditions

 

Komisja Europejska wraz z Board of Member States określi warunki do uczestnictwa w niej kolejnych zainteresowanych podmiotów, które będą musiały jednak przejść taką samą procedurę oceny i zatwierdzenia jak podmioty zakładające sieć.

Aktualne informacje dotyczące Europejskich Sieci Referencyjnych dostępne są w specjalnym serwisie internetowym Komisji Europejskiej poświęconym temu zagadnieniu oraz dodatkowo w zakresie chorób rzadkich na stronie internetowej RD (Rare diseases).

 

  • W razie pytań proszę o kontakt:

Departament Współpracy Międzynarodowej MZ

Krystyna Drogoń , główny specjalista

e-mail: k.drogon@mz.gov.pl

Tel: 22 530 0187

 

  1. Aby umożliwić sieciom osiąganie odpowiednich celów określonych w art. 12 ust. 2 dyrektywy 2011/24/UE, każda z sieci:
    1. zapewnia wysokospecjalistyczną opiekę zdrowotną w zakresie złożonych chorób lub schorzeń rzadkich lub o niskiej chorobowości;
    2. posiada jasną strukturę zarządzania i koordynacji, obejmującą co najmniej:
      • przedstawicieli członków reprezentujących członków wewnątrz sieci. Każdy z członków wyznacza na swojego przedstawiciela jednego z pracowników służby zdrowia należącego do jego personelu;
      • zarząd sieci odpowiedzialny za jej zarządzanie. Każdy z członków sieci musi mieć swojego przedstawiciela w zarządzie;
      • koordynatora sieci wyznaczonego spośród pracowników służby zdrowia należących do personelu członka koordynującego, który przewodniczy spotkaniom zarządu i jest przedstawicielem sieci.
  2. Aby spełnić wymóg określony w art. 12 ust. 4 lit. a) ppkt (i) dyrektywy 2011/24/UE („posiadają wiedzę i biegłość w zakresie diagnozowania, obserwacji oraz […] zarządzania przypadkami pacjentów, których dokumentacja wskazuje na dobre wyniki”), sieci muszą:
    1. promować bezpieczną opiekę wysokiej jakości na rzecz pacjentów cierpiących na określone choroby i schorzenia poprzez wspieranie odpowiedniej diagnostyki, odpowiedniego leczenia, odpowiedniej obserwacji i odpowiedniego zarządzania przypadkami pacjentów wewnątrz sieci
    2. wzmacniać pozycję pacjentów i włączać ich w proces leczenia w celu zwiększenia bezpieczeństwa i jakości świadczonej opieki.
  3. Aby spełnić wymóg określony w art. 12 ust. 4 lit. a) ppkt (ii) dyrektywy 2011/24/UE („postępują zgodnie z podejściem wielodyscyplinarnym”), sieci muszą:
    1. określać dziedziny i najlepsze praktyki działalności wielodyscyplinarnej;
    2. składać się z wielodyscyplinarnych zespołów medycznych;
    3. oferować i promować wielodyscyplinarne poradnictwo w złożonych przypadkach
  4. Aby spełnić wymóg określony w art. 12 ust. 4 lit. a) ppkt (iii) dyrektywy 2011/24/UE („oferują wysoki poziom biegłości i posiadają potencjał do wypracowania wytycznych w zakresie dobrych praktyk i stosowania pomiaru rezultatów i kontroli jakości”), sieci muszą:
    1. gromadzić i rozpowszechniać wiedzę, dowody naukowe i wiedzę specjalistyczną wewnątrz i na zewnątrz sieci, oraz wymieniać się nimi, zwłaszcza w zakresie alternatywnych możliwości i opcji leczenia oraz najlepszych praktyk związanych ze świadczeniem usług i leczeniem dostępnym w przypadku poszczególnych chorób lub schorzeń;
    2. promować wiedzę specjalistyczną i wspierać świadczeniodawców w celu zwiększenia lokalnych, regionalnych i krajowych możliwości świadczenia opieki zdrowotnej bliskiej pacjentowi;
    3. rozwijać i stosować wytyczne kliniczne i transgraniczne zestandaryzowane ścieżki leczenia;
    4. określać i stosować wskaźniki wyników i wskaźniki efektywności;
    5. promować i utrzymywać ramy dotyczące jakości, bezpieczeństwa pacjentów i oceny
  5. Aby spełnić wymóg określony w art. 12 ust. 4 lit. a) ppkt (iv) dyrektywy 2011/24/UE („wnoszą wkład w badania naukowe”), sieci muszą:
    1. określać braki w zakresie badań naukowych i je uzupełniać;
    2. promować współpracę w zakresie badań naukowych wewnątrz sieci;
    3. wspierać badania naukowe i nadzór epidemiologiczny przez ustanawianie wspólnych rejestrów
  6. Aby spełnić wymóg określony w art. 12 ust. 4 lit. a) ppkt (v) dyrektywy 2011/24/UE („organizują działania w zakresie nauczania i szkolenia”), sieci muszą:
    1. określać braki w zakresie szkoleń i je uzupełniać;
    2. wspierać i ułatwiać rozwój programów i narzędzi szkoleniowych i z zakresu kształcenia i szkolenia ustawicznego dla świadczeniodawców stanowiących część łańcucha opieki (wewnątrz lub na zewnątrz sieci).
  7. Aby spełnić wymóg określony w art. 12 ust. 4 lit. a) ppkt (vi) dyrektywy 2011/24/UE („ściśle współpracują z innymi centrami wiedzy i sieciami na poziomie krajowym i międzynarodowym”), sieci muszą:
    1. wymieniać się wiedzą i dobrymi praktykami i je rozpowszechniać, zwłaszcza przez wspieranie ośrodków i sieci krajowych;
    2. tworzyć elementy służące budowaniu sieci kontaktów, takie jak narzędzia komunikacyjne, i metodologie służące rozwijaniu wytycznych i procedur klinicznych; wymieniać się informacjami klinicznymi zgodnie z unijnymi przepisami w zakresie ochrony danych i krajowymi środkami wykonawczymi, w szczególności z dyrektywą 95/46/WE i z art. 3 niniejszej decyzji delegowanej; rozwijać alternatywy i modele szkoleniowe oraz praktyki w zakresie działalności i koordynacji itd.;
    3. współpracować ze Stowarzyszonymi Ośrodkami Krajowymi i Krajowymi Ośrodkami Współpracy wyznaczonymi przez państwa członkowskie niemające członka w danej sieci, zwłaszcza jeśli cele tej sieci znajdują się w wykazie celów w art. 12 ust. 2 lit. f) i h) dyrektywy 2011/24/UE.

Wszyscy kandydaci ubiegający się o członkostwo w sieci muszą spełniać następujące kryteria i warunki:

  1. w odniesieniu do wzmacniania pozycji pacjenta i opieki skupionej na pacjencie kandydujące podmioty muszą:
    • wprowadzić strategie zapewniające opiekę skupioną na pacjencie, przestrzeganie praw pacjenta (takich jak prawo do świadomej zgody; prawo do uzyskania informacji dotyczących zdrowia pacjenta; prawo do wglądu we własną dokumentację medyczną; prawo do prywatności; prawo do składania skarg i otrzymania rekompensaty, prawo do wzmocnienia pozycji i udziału pacjenta (np. poprzez strategie w zakresie zarządzania obsługą klienta, strategie w zakresie edukacji pacjentów i aktywnego udziału pacjentów i ich rodzin w ramach zakładu opieki zdrowotnej);
    • zapewnić jasne i przejrzyste informacje o procedurach składania skarg oraz o środkach zaradczych i formach rekompensaty dostępnych zarówno dla pacjentów krajowych, jak i zagranicznych;
    • zapewnić pacjentom możliwość wyrażenia opinii na temat opieki i zapewnić aktywną ocenę zadowolenia pacjenta z opieki;
    • stosować przepisy z zakresu ochrony danych osobowych i zapewnić dostęp do dokumentacji medycznej i informacji klinicznych zgodnie z przepisami unijnymi dotyczącymi ochrony danych, a także z krajowymi środkami wykonawczymi, w szczególności z dyrektywą 95/46/WE;
    • zapewnić, by świadoma zgoda osoby, której dotyczą dane, była udzielana zgodnie z wymogami określonymi w art. 2 lit. e) niniejszej decyzji delegowanej, a zwłaszcza była udzielana dobrowolnie, jednoznacznie i wyraźnie przez osobę, której dane dotyczą, lub przez jej przedstawiciela ustawowego po uzyskaniu odpowiedniej informacji o celu, charakterze, znaczeniu i konsekwencjach użycia jej danych osobowych i danych dotyczących zdrowia w przypadku wymiany danych osobowych dotyczących zdrowia na podstawie niniejszej decyzji delegowanej oraz o jej prawach wynikających z odnośnych przepisów z zakresu ochrony danych. Udzieloną zgodę należy odpowiednio udokumentować;
    • zapewnić przejrzystość, w tym dostęp do informacji o wynikach badań klinicznych, możliwościach leczenia oraz o zastosowanych normach jakościowych i normach bezpieczeństwa
  2. w odniesieniu do organizacji, zarządzania i ciągłości działalności kandydujący świadczeniodawcy muszą:
    • stosować przejrzyste i jasne zasady i procedury w zakresie organizacji i zarządzania, w tym w szczególności procedury związane z transgranicznym zarządzaniem przypadkami pacjentów w swojej dziedzinie wiedzy specjalistycznej;
    • zapewnić przejrzystość opłat;
    • posiadać plan ciągłości działania w określonych ramach czasowych, w tym zapewnić:
    • podstawową opiekę medyczną w przypadku niespodziewanego braku dostępu do zasobów lub w razie potrzeby dostęp lub skierowanie do alternatywnych zasobów,
    • stabilność, możliwości techniczne i wiedzę specjalistyczną, np. plan zarządzania zasobami ludzkimi i aktualizacje technologiczne;
  3. w odniesieniu do możliwości szkoleniowych i możliwości prowadzenia badań naukowych kandydujący świadczeniodawcy muszą:
    • mieć możliwość prowadzenia szkoleń na poziomie akademickim, uniwersyteckim lub specjalistycznym;
    • mieć możliwości personalne, techniczne i strukturalne oraz dysponować różnorodnymi umiejętnościami i zasobami;
    • mieć możliwość prowadzenia badań naukowych i udokumentowane doświadczenie w zakresie prowadzenia badań naukowych w dziedzinie wiedzy danej sieci na poziomie krajowym i międzynarodowym;
    • prowadzić działalność naukową i edukacyjną związaną ze swoją dziedziną wiedzy specjalistycznej w celu poprawienia poziomu wiedzy i możliwości technicznych świadczeniodawców w ramach tego samego łańcucha opieki w zakładzie świadczeniodawcy i poza nim, np. ustawiczne kształcenie medyczne i nauczanie na odległość;
  4. w odniesieniu do wymiany wiedzy specjalistycznej, systemów informacji i narzędzi e-zdrowia kandydujący świadczeniodawcy muszą:
    • mieć możliwość wymiany wiedzy specjalistycznej z innymi świadczeniodawcami i wspierania tych świadczeniodawców;
    • posiadać gotowe procedury i ramy zapewniające zarządzanie danymi medycznymi oraz ich ochronę i wymianę, w tym potwierdzone wyniki, wskaźniki procesu oraz rejestry pacjentów w określonej dziedzinie wiedzy specjalistycznej zgodne z prawodawstwem unijnym dotyczącym ochrony danych, w szczególności z dyrektywą 95/46/WE i z art. 2 lit. e) niniejszej decyzji delegowanej;
    • mieć możliwość wspierania korzystania z telemedycyny i innych narzędzi e-zdrowia w swoich zakładach i poza nimi przez spełnienie minimalnych wymogów w zakresie interoperacyjności i — w stosownych przypadkach — stosowanie uzgodnionych norm i zaleceń;
    • korzystać z zestandaryzowanych systemów informacji i kodowania zgodnie z uznanymi systemami krajowymi lub międzynarodowymi, np. z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych i uzupełniającymi ją kodami w stosownych przypadkach;
  5. w odniesieniu do wiedzy specjalistycznej, dobrych praktyk, jakości, bezpieczeństwa pacjentów i oceny opieki przez pacjentów kandydujące podmioty muszą:
    • posiadać system i plany zapewniania jakości lub zarządzania jakością, obejmujące zarządzanie systemem i jego ocenę;
    • posiadać program lub plan bezpieczeństwa pacjentów obejmujący określone cele, procedury, normy i procesy oraz wskaźniki wyników odnoszące się do kluczowych obszarów, takich jak: system informacji, system raportowania i edukacji w zakresie zdarzeń niepożądanych; działalność szkoleniowo-edukacyjna; higiena rąk; zakażenia związane z opieką zdrowotną; błędy w stosowaniu leków i bezpieczne stosowanie leków; bezpieczne procedury i operacje; bezpieczna identyfikacja pacjentów;
    • zobowiązać się do stosowania technologii medycznych i leczenia opartych na najlepszej wiedzy i dowodach;
    • rozwijać i stosować wytyczne kliniczne i zestandaryzowane ścieżki w swojej dziedzinie wiedzy specjalistycznej.
  6. W odniesieniu do kompetencji, doświadczenia i wyników opieki kandydujący świadczeniodawcy muszą:
    • prowadzić dokumentację kompetencji, doświadczenia i działalności (np. zakresu działalności, przyjęć pacjentów, zgromadzonego doświadczenia, a w miarę możliwości również minimalnej/optymalnej liczby pacjentów na rok zgodnie z zawodowymi/technicznymi normami lub zaleceniami);
    • dysponować dowodami dobrej opieki klinicznej i dobrych wyników zgodnie z dostępnymi normami, wskaźnikami i z dostępną wiedzą oraz dysponować dowodami, że prowadzone przez nie leczenie jest uznane przez międzynarodową naukę medyczną pod względem bezpieczeństwa, wartości i potencjalnych pozytywnych wyników klinicznych;
  7. w odniesieniu do określonych zasobów ludzkich, strukturalnych i sprzętowych oraz organizacji opieki kandydujący świadczeniodawcy muszą prowadzić dokumentację:
    • charakterystyki zasobów ludzkich, np. rodzaju, liczby osób, ich kwalifikacji i umiejętności;
    • charakterystyki, organizacji i funkcjonowania poszczególnych wielodyscyplinarnych zespołów medycznych;
    • określonego sprzętu w ośrodku lub sprzętu łatwo dostępnego (np. laboratoriów radioterapeutycznych, sprzętu do przeprowadzania zabiegów hemodynamicznych), w tym — w stosownych przypadkach i w zależności od dziedziny wiedzy specjalistycznej — możliwości przetwarzania i wymiany informacji i obrazów biomedycznych oraz zarządzania nimi (np. obrazów powstałych w wyniku badań radiologicznych wykonywanych przy pomocy aparatów rentgenowskich, badań mikroskopowych, wideoendoskopowych i innych badań dynamicznych) lub wymiany próbek klinicznych z zewnętrznymi świadczeniodawcami.

Refundacja

Zapoznaj się z zasadami refundacji i ustalania poziomu odpłatności. Sprawdź najnowszą listę leków refundowanych. Skorzystaj z informatora o lekach refundowanych.

---
czytaj więcej
powrót do góry