Mobilne Logo Ministerstwa Zdrowia

Organizacja Narodów Zjednoczonych

---

Organizacja Narodów Zjednoczonych (United Nations, UN; fr. Organisation des Nations Unies, ONU) to powszechna organizacja międzynarodowa, która powstała po II wojnie światowej. ONZ ma na celu utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa na świecie, a także rozwój przyjaznych stosunków pomiędzy państwami członkowskimi.

Pierwszą Konferencję Narodów Zjednoczonych zwołano 25 kwietnia 1945 r. w San Francisco. Podczas tej konferencji, 26 lipca 1945 r., przedstawiciele 50 państw podpisali Kartę Narodów Zjednoczonych.

Oficjalnie Organizację Narodów Zjednoczonych powołano do życia 24 października 1945 r., kiedy to stali członkowie Rady Bezpieczeństwa (Stany Zjednoczone, Chiny, Związek Radziecki, Wielka Brytania i Francja) oraz większość państw sygnatariuszy ratyfikowali Kartę Narodów Zjednoczonych. 24 października jest Dniem Narodów Zjednoczonych.

Polska, której przedstawiciele nie zostali zaproszeni na konferencję w San Francisco z przyczyn politycznych, podpisała Kartę 15 października 1945 r. Specjalny zapis art. 3 Karty pozwolił, aby Polska, nie uczestnicząca w konferencji w San Francisco, została 51 członkiem pierwotnym ONZ.

Zgodnie z art. 1 Karty cele Organizacji Narodów Zjednoczonych to:

  1. utrzymywanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego;
  2. rozwój przyjaznych stosunków pomiędzy narodami;
  3. dążenie do międzynarodowej współpracy przy rozwiązywaniu problemów międzynarodowych o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym lub humanitarnym, jak również w zakresie działań na rzecz poszanowania praw człowieka i podstawowych swobód dla wszystkich bez względu na rasę, płeć, język lub religię.

Aby osiągnąć zamierzone cele, ONZ została wyposażona w 6 głównych organów. Są to:

  1. Zgromadzenie Ogólne,
  2. Rada Bezpieczeństwa,
  3. Sekretariat,
  4. Rada Gospodarcza i Społeczna,
  5. Rada Powiernicza,
  6. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości.

System Narodów Zjednoczonych tworzy nie tylko ONZ (która działa poprzez wymienione wyżej organy), lecz także:

  1. programy i fundusze Narodów Zjednoczonych – np. Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci (UNICEF), Program Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju (UNDP), Światowy Program Żywnościowy (WFP). Działania funduszy i programów skupiają się na kwestiach rozwojowych i zdrowotnych, pomocy humanitarnej oraz ochrony i promocji praw człowieka;
  2. organizacje wyspecjalizowane Narodów Zjednoczonych – np. Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO), Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO), Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) – które zajmują się szerokim spektrum problemów politycznych, społecznych, gospodarczych i kwestiami środowiska naturalnego.

 


ONZ w internecie:
Strona internetowa: www.un.org
Kanał YouTube: www.youtube.com/user/unitednations
Twitter: twitter.com/UN

Organizacje Systemu Narodów Zjednoczonych są mocno zaangażowane w poprawę globalnego zdrowia publicznego. Działania w tej kwestii prowadzi głównie Rada Gospodarcza i Społeczna NZ (ECOSOC) oraz jej komisje funkcjonalne, a także programy i fundusze NZ. Są one nakierowane m.in. na walkę z chorobami zakaźnymi, poprawę zdrowia matek i dzieci, wspieranie służby zdrowia krajów rozwijających się, dostarczanie lekarstw i szczepionek, a także udzielanie pomocy w przypadku poważnych zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych (np. zanieczyszczenie wody, gleby i powietrza na masową skalę, epidemie, itp.).

Prawo do zdrowia jest uznawane za jedno z fundamentalnych praw człowieka. Pierwszy raz ten termin zastosowano w dokumentach ONZ w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka uchwalonej 10 grudnia 1948 r.

Artykuł 25

  1. Każdy człowiek ma prawo do stopy życiowej zapewniającej zdrowie i dobrobyt jego i jego rodziny, włączając w to wyżywienie, odzież, mieszkanie, opiekę lekarską i konieczne świadczenia socjalne, oraz prawo do ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, choroby, niezdolności do pracy, wdowieństwa, starości lub utraty środków do życia w inny sposób od niego niezależny.

Ponownie prawo do zdrowia zostało uznane w Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights) uchwalonym w 1966 r.

Artykuł 12

  1. Państwa Strony niniejszego Paktu uznają prawo każdego do korzystania z najwyższego osiągalnego poziomu ochrony zdrowia fizycznego i psychicznego.
  2. Kroki, które Państwa Strony niniejszego Paktu powinny podjąć dla osiągnięcia pełnego wykonania tego prawa, będą obejmowały środki konieczne do:
  • zapewnienia zmniejszenia wskaźnika martwych urodzeń i śmiertelności niemowląt oraz do zapewnienia zdrowego rozwoju dziecka;
  • poprawy higieny środowiska i higieny przemysłowej we wszystkich aspektach;
  • zapobiegania chorobom epidemicznym, endemicznym, zawodowym i innym oraz ich leczenia i zwalczania;
  • stworzenia warunków, które zapewniłyby wszystkim pomoc i opiekę lekarską na wypadek choroby.

Od czasu uchwalenia Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych prawo do zdrowia, bądź też jego elementy (np. prawo do opieki medycznej), zostało wpisane w wiele dokumentów i traktatów międzynarodowych mówiących o prawach człowieka.

W ostatnim dziesięcioleciu coraz większa uwaga społeczności międzynarodowej skupiała się na prawie do dostępu do najwyższego standardu ochrony zdrowia. W 2002 r. Komisja Praw Człowieka (Commission on Human Rights) – zastąpiona w 2006 r. przez Radę Praw Człowieka (Human Rights Council) – w ramach specjalnych procedur wydała mandat Specjalnemu Sprawozdawcy ds. powszechnego prawa do korzystania z najwyższych dostępnych standardów zdrowia fizycznego i psychicznego.

Logo UNAIDS UNAIDS – Wspólny Program Narodów Zjednoczonych ds. HIV/AIDS (The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS) został ustanowiony w 1996 r. przez UNDP, UNICEF, UNFPA, UNESCO, WHO, UNDCP i Bank Światowy w celu wspólnej, bardziej skutecznej walki z AIDS.

UNAIDS powołano, aby skoordynować działania 11 wyspecjalizowanych organizacji oraz funduszy Narodów Zjednoczonych. Miały one zapobiegać rozprzestrzenianiu się epidemii AIDS i łagodzić skutki choroby. UNAIDS działa na terenie ponad 80 krajów na całym świecie. Siedziba sekretariatu programu mieści się w Genewie (Szwajcaria).

Zadania Rady Programowej UNAIDS w walce z epidemią HIV/AIDS to m.in.:

  • koordynowanie tworzenia strategii walki z epidemią HIV/AIDS na poziomie globalnym oraz wydawanie stosownych rekomendacji pomocnych w tworzeniu programów w poszczególnych krajach;
  • orzecznictwo w zakresie realizacji zobowiązań przyjętych na forum międzynarodowym przez poszczególne kraje;
  • koordynacja pracy agend sponsorujacych w ramach sieci ONZ (WHO, UNODC, IOM, ILO, UNHCR i inne);
  • ekspertyzy epidemiologiczne i problemowe w szeroko pojętym kontekście walki z epidemią HIV/AIDS na świecie (m.in. w ramach szerokiej dostępności leczenia ARV, podatności na zakażenie określonych populacji, najlepszych praktyk w zakresie profilaktyki HIV i AIDS).

Wśród największych donatorów UNAIDS znajdują się: Stany Zjednoczone, Holandia, Szwecja, Norwegia i Wielka Brytania. Polska w 2012 r. przekazała na rzecz programu ponad 260 000 USD (dwukrotnie więcej niż w roku poprzednim).

Polska od początku istnienia organizacji aktywnie uczestniczy w jej pracach. W 2009 r. została członkiem Rady Programowej UNAIDS (PCB UNAIDS), w 2011 r. pełniła funkcję wiceprzewodniczącego, a w 2012 r. – przewodniczącego Rady. Polski wkład w prace UNAIDS w tych dwóch latach jest bardzo wysoko oceniany przez kierownictwo programu, a także agendy oraz programy NZ współtworzące UNAIDS, ekspertów, państwa członkowskie i obserwatorów.

Wysiłki podjęte przez Polskę podczas przewodnictwa, które miały na celu zwrócenie uwagi UNAIDS na problem szerzącej się epidemii AIDS w Europie Wschodniej i Azji Środkowej, zapewniły jej pozycję niekwestionowanego lidera w regionie, jeśli chodzi o zagadnienia związane z tą chorobą.

W informacji o UNAIDS wykorzystano informacje pochodzące ze strony internetowej Krajowego Centrum ds. AIDS.
UNAIDS w internecie
Strona internetowa: www.unaids.org/en
Kanał na YouTube: www.youtube.com/user/UNAIDS
Twitter: twitter.com/UNAIDS

Refundacja

Zapoznaj się z zasadami refundacji i ustalania poziomu odpłatności. Sprawdź najnowszą listę leków refundowanych. Skorzystaj z informatora o lekach refundowanych.

---
czytaj więcej
powrót do góry